• ساعت : ۱۷:۷:۱۱
  • تاريخ :
     ۱۳۹۸/۰۴/۰۶ 
  • تعداد بازدید : 1792
  • کد خبر : ۱۵۲۱۷۶
پست متحول می شود
شركت ملي پست مي خواهد با اجراي طرح تحول، ضريب نفوذ پست را در جامعه افزايش دهد.

پست متحول مي شود

 

شركت ملي پست مي خواهد با اجراي طرح تحول، ضريب نفوذ پست را در جامعه افزايش دهد.

به گزارش روابط عمومی شرکت ملی پست، كسب وكارها در قرن بيست و يكم، تغييرات زيادي را تجربه كرده اند و با افزايش ضريب نفوذ اينترنت و رشد استارتاپ ها، بسياري از كسب وكارهاي قديمي متحول شده اند. در اين ميان پست نيز ناگزير به تغيير بوده و در سطح جهان متحول شده است؛ اما اين تغييرات در كشورهاي صنعتي در مقايسه با كشورهاي درحال توسعه اختلاف بسيار چشمگيري دارد. بررسي ها حاكي از اين است كه سرانه مرسولات پستي براي شهروندان كشورهاي صنعتي حدود 400مرسوله در سال است و در آمريكا اين رقم تا هزار و 50مرسوله در سال هم رسيده است اما در ايران، اين رقم فقط 8مرسوله به ازاي هر شهروند است. البته بخشي از اين ماجرا تحت تأثير وجود بازار سياه پست در كشور است كه بخش عمده فعاليت هاي مربوط به ارسال مرسولات را خارج از شبكه ملي پست انجام مي دهد. حالا آنطور كه حسين نعمتي، مديرعامل شركت ملي پست ايران در گفت وگو با همشهري اعلام مي كند، قرار است برنامه تحول در شركت پست ايران با شتاب بيشتري انجام شود و تا 2 سال آينده سرانه مرسولات پستي را حداقل به 3برابر افزايش دهد. در همين زمينه شركت پست فراخوان هايي منتشر كرده و از همه شركت هاي توانمند بخش خصوصي كه علاقه مند به فعاليت در حوزه پست هستند براي مشاركت دعوت به حضور كرده است. در ادامه گفت وگوي نعمتي با همشهري را مي خوانيد.

 

در شرايطي كه كسب وكارهاي جديد، فعاليت هاي قديمي را به چالش كشيده اند،آيا شركت پست به محدود كردن فعاليت هاي خود مي انديشد يا قرار است با شبكه گسترده قبلي، فعاليت هاي جزئي انجام دهد؟

در چرخه تغييراتي كه در قرن بيست و يكم به كسب وكارها تحميل شده، حوزه پست نيز در سطح جهان تغييرات زيادي داشته است. در ايران هم فعاليت پست از جنبه سنتي انتقال نامه و مرسولات كوچك به سمت ارائه خدمات ارزش افزوده و سرويس هاي متنوع حمل مرسوله تغيير كرده اما بااين همه هنوز از ظرفيت هاي شركت پست استفاده شاياني نمي شود. اين مسئله باعث شده بعد از انجام طرح هاي مطالعاتي، طرح تحول پست در كشور تصويب شود و در دستور كار قرار بگيرد تا با اشتراك گذاري امكانات موجود در شركت هاي توانمند بخش خصوصي، هم در راستاي بهبود سرويس دهي و هم براي واگذاري امور مردم به خود آنها حركت هاي مفيدي انجام شود. با اين طرح، دگرگوني زيادي در عمليات رخ خواهد داد و در نهايت شركت پست به طور جدي تصديگري را رها كرده و به جاي رقابت با بخش خصوصي فعال در اين حوزه وارد شراكت مي شود. براي اجراي طرح تحول، 70فراخوان همكاري منتشر مي كنيم كه 3 فراخوان در هفته گذشته براي فراهم كردن زمينه مشاركت بخش خصوصي و كسب وكارهاي نوپا با شركت پست منتشر شده است.


در طرح تحول چه اتفاقي در پست مي افتد؟

از حدود 3سال پيش، قانون اساسنامه شركت پست با توجه به شرايط جديد تغيير كرد و براساس سياست هاي اصل 44قانون اساسي، تكليف شد مراكز اصلي تجزيه مرسولات و مديريت خدمات پايه پستي در اختيار حاكميت بماند و مابقي به بخش خصوصي واگذار شود اما اين قانون عملا يك مغايرت جدي در بحث ارائه خدمات يكپارچه از سوي اپراتورها ايجاد كرده بود كه در دولت اول تدبير و اميد، اصلاح و فرايند صدور مجوز براي اپراتورها به صورت يكپارچه صادر شد كه نتيجه آن حضور 2 اپراتور مستقل به حوزه پست بود.


پس تحولي كه مي گوييد، چه مي شود؟

يك ويژگي خاص كه از قديم براي شركت پست وجود داشته اين است كه اين شركت موظف است خدمات پايه پستي را به صورت مناسب در اختيار مردم بگذارد. يعني ممكن است براي اپراتورهاي بخش خصوصي ارائه خدمات در نقاط كمتر برخوردار صرفه اقتصادي نداشته باشد اما شركت پست مكلف است اين خدمات را انجام دهد و يارانه اين خدمات از محل درآمد ساير اپراتورها جبران شود، اما در جريان طرح تحول، شركت ملي پست درنهايت به دنبال اين است كه ظرفيت گسترده و عمده پست كشور را با ساير فعالان به اشتراك بگذارد و خدمات معمول خود را به شركت هاي بخش خصوصي واگذار كند تا هم بخش خصوصي توانمندتر شود و هم مردم خدمات را به شيوه هاي مناسب تر دريافت كنند.


در چه حوزه هايي ظرفيت پست با بخش خصوصي به اشتراك گذاشته مي شود؟

خدمات پست بسيار گسترده است و در حوزه توزيع به صورت مويرگي امكانات بسيار زيادي مي طلبد كه شركت ملي پست همه اين امكانات را در اختيار دارد. فعلا پست سواي از تمام امكانات و تأسيساتي كه در كل كشور دارد، 12هزار نيروي مستقيم دارد كه رسمي، پيماني يا قراردادي هستند، ضمن اينكه حدود 3هزار نيروي شركتي و حدود 15هزار نفر هم به صورت پيمانكاري در اقصي نقاط كشور براي پست كار مي كنند. به اشتراك گذاري اين امكانات راه را براي حضور هر شركتي كه قادر به ارائه خدمات پستي باشد هموار مي كند. مثلا براي بحث توزيع در نقاط روستايي، تعيين يك مستخدم رسمي صرفه ندارد و براي همين يك قرارداد پيمانكاري فرضا با دهيار روستا امضا شده تا كارها را انجام دهد و حق الزحمه بگيرد. حالا اين پيمانكار مي تواند در جريان مشاركت شركت پست و ديگر اپراتورها هم مورد استفاده قرار بگيرد؛ درحالي كه اگر شراكتي وجود نداشته باشد، اپراتور خصوصي بايد همه اين مراحل را شخصا دوباره طي كند.

شرايطي هم براي حضور بخش خصوصي در حوزه پست درنظر داريد؟

بدون حساب وكتاب وارد نشده ايم و مستقيم با افراد قرارداد نبسته و نمي بنديم. فراخوان داده ايم هر فعالي قادر به انجام خدمات پستي است پا پيش بگذارد و تأكيد كرده ايم فعالان اين حوزه مشروط بر طي مراحل قانوني مي توانند با پست به توافق برسند و وارد عمل شوند. ضمنا اگر در جريان اين فراخوان ها يك نفر برنده شد و به عنوان اپراتور پست معرفي شد، هيچ انحصاري براي فعاليت او وجود ندارد و اگر چند وقت ديگر شخص ديگري براي حضور اعلام آمادگي كرد راه براي او هم باز است. درنهايت با واگذاري فعاليت هاي پست، بيكاري پنهان و عدم استفاده از ظرفيت هاي موجود رفع مي شود و تحولي به نفع مردم صورت مي پذيرد.


خروجي اين فراخوان ها چه بوده است؟

ما در بحث فراخوان كلي و عمومي كه انجام شده، به دو شركت مجوز داده ايم كه فعلا به عنوان اپراتورهاي بخش خصوصي در كنار پست فعاليت كنند. در توافق ديگري نيز براي حذف نياز به حضور فيزيكي مشتريان در دفاتر پست برنامه ريزي كرده و قراردادي براي اين كار منعقد كرده ايم. سابقا كار به اين صورت بود كه مردم مي توانستند با مراجعه به 1700دفتر پستي دولتي و 5هزار دفتر قبول مرسوله طرف قرارداد، خدمات پستي را دريافت كنند اما در شرايط فعلي براي كاهش هزينه و صرفه جويي در زمان مردم، اين امكان فراهم شده كه با مشاركت يك شركت بخش خصوصي فعال در حوزه پيك شهري، فرايند قبول مرسولات در محل مشتري انجام شود و ارسال مرسوله به مقصد بر عهده پست باشد. همچنين در اين فراخوان ها براي تهيه نقشه از بخش خصوصي دعوت به همكاري شده و در بحث آموزش موردنياز مجموعه 30هزارنفري شركت پست نيز از حضور بخش خصوصي استقبال شده است.


در اين طرح، تغييري هم در مجموعه 30هزارنفري پست رخ مي دهد؟

اين تعداد نيرو يك فرصت قابل توجه در شركت پست است كه در جريان طرح تحول قرار است از ظرفيت آنها براي توسعه خدمات پستي استفاده شود. در حوزه پست ما چاره اي نداريم كه بخش عمده وظايف و خدمات را توسط منابع انساني انجام دهيم؛ پس نيروها حذف شدني نيستند اما برنامه هايي براي آموزش و شناسنامه دار كردن نيروها داريم كه در جريان طرح تحول اجرايي خواهد شد.


آيا در جريان طرح تحول و برون سپاري خدمات، قواعد حاكم بر پست هم تغيير مي كند؟

در طرح تحول، تكليف پست مشخص است و مقررات و محدوديت هاي پستي هم براساس قوانين و مقررات اتحاديه جهاني پست به اضافه مقررات داخلي مثل ممنوعيت حمل مشروبات الكلي اجرا مي شود. در حقيقت قوانين موجود، تابع قوانين و مقررات اتحاديه جهاني پست است كه در مجلس مطرح، تأييد و تصويب شده و اين قوانين براي همه اپراتورها قابل اجرا خواهد بود. بر اين اساس بعيد است اپراتورهاي فعال در حوزه پست هم از شمول اين مقررات پستي خارج شوند.

با ورود شركت هاي بخش خصوصي، امكان تغيير در شكل يا قيمت ارسال مرسولات وجود دارد؟

در شرايط فعلي، شركت پست محدوديت هايي در اندازه و وزن مرسولات اعمال مي كند كه دليل اصلي آن جلوگيري از آسيب ديدگي ساير مرسولات است. ما از اول خرداد 98دستورالعملي را اجرا كرده ايم كه كالاهاي حجيم با اندازه بيشتر از يك متر و با وزن بيش از 40كيلوگرم را جابه جا نمي كنيم اما در جريان طرح تحول، اگر مرسوله مزيت داشته باشد هم اپراتورها و هم شركت پست منعي براي ارسال آن ندارند و براي انجام خدمات ارزش افزوده همه مجاز به رقابت هستند. ازنظر هزينه، سقف قيمت خدمات براي همه يكسان است اما بحث رقابت باز است و شركت هاي فعال مي توانند براي رقابت، هزينه كمتري دريافت كنند.


فعاليت هاي فعلي پست هم توسعه پيدا مي كند يا به نقش نظارتي مشغول خواهند شد؟

ما به دنبال استفاده بهينه از ظرفيت موجود هستيم و با اين رويكرد بدمان نمي آيد خدمات رساني به مردم را كاملا به خود مردم و بخش خصوصي واگذار كنيم اما بخشي از خدمات، غيرقابل واگذاري است و بر عهده پست مي ماند؛ مثلا ارائه خدمات پايه به نقاط كمتر برخوردار، خدمات تجزيه مبادلات ارسالي به خارج از كشور و خدمات دريافت مرسولات خارجي جزو تكاليف قانوني پست است و قابل برون سپاري و واگذاري هم نيست. اما اين فقط بخش كوچكي از خدمات پست محسوب مي شود و هنوز بخش خصوصي ميدان بسيار گسترده اي براي حضور در اين حوزه دارد. در دنيا اتفاقات عمده اي در حوزه فناوري افتاده اما نقش پست همچنان پررنگ مانده تا جايي كه مثلا سرانه مرسولات پستي در كشورهاي صنعتي 400مرسوله براي هر شهروند است يا در آمريكا سرانه مرسولات پستي به هزار و 50مرسوله براي هر شهروند مي رسد. يعني يك شهروند آمريكايي روزانه 3مرسوله پستي تحويل مي گيرد چراكه همه خدمات مربوط به پست همچنان توسط شركت هاي قانوني در بستر پست انجام مي شود اما در ايران سرانه دريافت مرسولات پستي توسط شهروندان فقط 8مرسوله در سال است چراكه بخش قابل توجهي از فعاليت هاي پستي در بازار سياه پست انجام مي شود و جزو آمار پست نمي آيد.

منظور شما از بازار سياه دقيقا چيست؟

درنظر بگيريد كه فعلا اكثر باربري ها، خودروهاي بين شهري، پيك هاي موتوري، آژانس ها و... پستچي گري مي كنند و جمعا شركت پست و اپراتورهاي بخش خصوصي كمتر از 20درصد كل بازار پست را در اختيار دارند. اگر در آمريكا سرانه مرسولات پستي به هزار و 50مرسوله براي هر شهروند رسيده دليلش اين است كه بازار سياه پست در اين كشور وجود ندارد و باربري ها اپراتورهاي پست هستند. اين مسئله دقيقا يكي از خواسته هاي ما از سازمان تنظيم مقررات است كه بازار سياه پست را به بازار شفاف و متشكل تبديل كند تا همه محموله ها تحت نظارت و با نرخ و فرايند شفاف منتقل شوند. 5سال پيش مطالعه اي در شركت پست انجام شد كه نشان مي داد وسعت حوزه پست كشور حدود 10برابر چيزي است كه در اختيار پست قرار دارد كه با ساماندهي و افزايش بهره وري مي تواند وضعيت بسيار بهتري پيدا كند. فعلا ايران ازنظر شاخص سرانه مرسولات پستي در منطقه خاورميانه بعد از تركيه در جايگاه دوم قرار دارد اما با طرح تحول مي توان ايران را به جايگاه اول منطقه رساند.

کلیه حقوق سایت متعلق به شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران است.

آخرین بروزرسانی سایت : 1399/07/06 18:56
V5.5.5.0